Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Έρευνα χαρτογράφησης της επιχειρηματικής δραστηριότητας των εκδοτικών επιχειρήσεων

Τετάρτη, 09 Δεκεμβρίου 2020

Βασικά συμπεράσματα της έρευνας

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η Έρευνα Εκδοτικών Επιχειρήσεων (ΕΕΕ) για τη χαρτογράφηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας του κλάδου διεξάγεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα από τον ΟΣΔΕΛ και καλύπτει την χρονική περίοδο της τριετίας 2017-2019.

Στόχος του ΟΣΔΕΛ είναι να καθιερώσει, σε συστηματική βάση, ένα αξιόπιστο εργαλείο για την διαχρονική παρακολούθηση των τάσεων στην αγορά βιβλίου.

 Η πρωτοβουλία του ΟΣΔΕΛ καλύπτει ένα σημαντικό ερευνητικό κενό που υφίσταται σε διαθέσιμα στοιχεία, σχετικά με την σημερινή κατάσταση, τα προβλήματα και τις τάσεις στην εγχώρια παραγωγή του βιβλίου.

Ταυτότητα της έρευνας

Η ΕΕΕ είναι ποσοτική και πραγματοποιήθηκε με χρήση δομημένου ερωτηματολογίου, που περιλαμβάνει 73 ερωτήσεις (μεταβλητές), κλειστού και ανοικτού τύπου.

Δειγματοληπτικό πλαίσιο της ΕΕΕ αποτελεί η βάση των εγγεγραμμένων εκδοτικών επιχειρήσεων του ΟΣΔΕΛ, η οποία, σύμφωνα με την τελευταία επικαιροποίηση (24/6/2020), περιλαμβάνει 1269 επιχειρήσεις.

Η έρευνα πεδίου διήρκεσε πέντε μήνες (Φεβρουάριος – Ιούνιος 2020) και υλοποιήθηκε από τον ΟΣΔΕΛ.

Ποσοστό απόκρισης της έρευνας (response rate)

Στην ΕΕΕ ανταποκρίθηκαν, κατά κύριο λόγο, μεγάλες και μεσαίες επιχειρήσεις του χώρου. Το πραγματοποιηθέν μέγεθος του δείγματος ανέρχεται σε  134 επιχειρήσεις. Το ποσοστό απόκρισης της έρευνας (response rate) ανέρχεται σε 10,6%, εάν ληφθεί ως βάση το σύνολο των εγγεγραμμένων επιχειρήσεων, που περιλαμβάνονται σήμερα στη βάση του ΟΣΔΕΛ (πίνακας 1).

Ωστόσο, όπως διαφαίνεται στον πίνακα, ένας σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων  (467), που αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 37% του κλάδου θεωρούνται εκδοτικά «αδρανείς», κατά την τελευταία 3ετία, εκδίδοντας μόνον 1 νέο τίτλο (322 επιχειρήσεις, 25,4%) ή και κανένα (145 επιχειρήσεις, 11,4%).

Κατά συνέπεια, εάν θεωρηθούν εκδοτικά «ενεργές» οι επιχειρήσεις που εξέδωσαν στην 3ετία 2017-2019, κατ’ ελάχιστο, ≥2 βιβλία, τότε η βάση αναφοράς περιορίζεται σε 802 επιχειρήσεις και το ποσοστό απόκρισης υπολογίζεται σε 16,7%.

 

Στάθμιση των αποτελεσμάτων

Τα αποτελέσματα της έρευνας σταθμίστηκαν, εκ των υστέρων (ex-post), με βάση τον όγκο της συνολικής βιβλιοπαραγωγής των επιχειρήσεων, κατά την 3ετία 2017-2019. Τα στοιχεία της βιβλιοπαραγωγής προέρχονται από τη βάση εγγεγραμμένων επιχειρήσεων του ΟΣΔΕΛ (επικαιροποιημένα στοιχεία της 24/6/2020 – πίνακας 1).

Οι εκτιμήσεις για τα συνολικά μεγέθη του κλάδου, που εκτίθενται στην παρούσα έκθεση και τη διαγραμματική παρουσίαση της έρευνας, προκύπτουν με βάση τα σταθμισμένα αποτελέσματα.

Άξονες διερεύνησης

Η χαρτογράφηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας στον εκδοτικό χώρο περιλαμβάνει έξι άξονες διερεύνησης. Αναλυτικότερα, οι άξονες διερεύνησης είναι οι ακόλουθοι:

Α. Βασικά χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων

Β. Βιβλιοπαραγωγή: (Όγκος, Χαρακτηριστικά & Χρήση ψηφιακής εκτύπωσης)

Γ. Πωλήσεις – Έσοδα

Δ. Διαφημιστική Δαπάνη

Ε. Διαδικασίες εκδοτικής δραστηριότητας

ΣΤ. Εθνική Πολιτική Βιβλίου

Τα ευρήματα της έρευνας, αναφορικά με κάθε επιμέρους άξονα, εκτίθενται στα σχετικά κεφάλαια της έκθεσης και, αντίστοιχα, της διαγραμματικής παρουσίασης.

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α: Βασικά χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β Βιβλιοπαραγωγή

 

Β.1 Όγκος της βιβλιοπαραγωγής 

 

Ι. Εκτίμηση με στοιχεία της Βάσης του ΟΣΔΕΛ

 

ΙΙ. Εκτίμηση με βάση την Έρευνα Εκδοτικών Επιχειρήσεων

 

Β.2 Χαρακτηριστικά της βιβλιοπαραγωγής

 

 

           B.3 Χρήση ψηφιακής εκτύπωσης

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ: Πωλήσεις – Έσοδα

 

 

Ανάλυση των πωλήσεων βιβλίων

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ: Διαφημιστική Δαπάνη

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε: Διαδικασίες Εκδοτικής Δραστηριότητας

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ: Εθνική Πολιτική Βιβλίου

 

 

Το σημαντικότερο πρόβλημα που θα πρέπει να αντιμετωπίσει μια εθνική πολιτική βιβλίου, σήμερα στην Ελλάδα

  1. Η διεθνής προβολή και μετάφραση της ελληνικής λογοτεχνικής παραγωγής, 32%
  2. Η προώθηση της φιλαναγνωσίας και η καλλιέργεια της αναγνωστικής συνείδησης, ως αντίδοτο στη χαμηλή αναγνωστικότητα, 18%
  3. Η προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων και η καταπολέμηση της παράνομης αναπαραγωγής, 17%
  4. Η μείωση ή και κατάργηση του ΦΠΑ στην παραγωγή του βιβλίου, 16% και
  5. Η ενίσχυση των βιβλιοθηκών, 13% (Διαγράμματα 71 και 72)

 

 

 

Γιάννης Μαυρής

Πολιτικός επιστήμονας, Ph.D.

Πρόεδρος & Δ/Σύμβουλος Public Issue

 

 

 

 

 

 


[1] Σύμφωνα με το διάγραμμα 19 της παρουσίασης, οι τίτλοι που εκδόθηκαν την 3ετία 2017-2019 αποκλειστικά σε ηλεκτρονική μορφή, υπολογίζονται σε 519.

 

 

 

[2] Θα πρέπει να σημειωθεί, ότι από το σύνολο των επιχειρήσεων της έρευνας (Ν=134), 16 δεν απάντησαν την ερώτηση, σχετικά με τα έσοδα.